Bakan Bayraktar, Suriye’ye gerçekleştirdiği ziyareti, güç alanında Türkiye-Suriye ilgilerinin geldiği noktayı ve Türkiye’nin Suriye’ye yönelik projelerini başşehir Şam’da AA muhabirine kıymetlendirdi.

Bayraktar, Aralık 2024’te Baas rejiminin yıkılmasının akabinde Suriye’nin yeni idaresiyle bilhassa Türkiye-Suriye alakalarını güç alanında ilerletmek üzere çok ağır uğraş içinde olduklarını söyledi.

Suriye’ye birçok defa teknik gruplar gönderdiklerini belirten Bayraktar, güç alanındaki altyapı muhtaçlıklarının yanlışsız biçimde tespiti ve bunlarla alakalı kısa, orta ve uzun vadeli projeler üzerine çalıştıklarını kaydetti.

Bayraktar, geride kalan 5-6 ayda bu çalışmaların somut projelere dönüştüğünü ve sonuçlarını almaya başladıklarını anlattı.  Suriye’deki hayatın normalleştirilmesine değer verdiklerinin altını çizen Bayraktar, “Hayatın olağanlaşması için gücün, belirli hizmetlerin burada yaşayan insanlara, kardeşlerimize ulaşması gerekiyor. Münasebetiyle buranın öncelikli olarak elektrik altyapısına kavuşturulması, elektrik gereksiniminin karşılanması lazım.” dedi.

Bakan Bayraktar, bu gereksinimin karşılanması için birçok projenin geliştirildiğine işaret ederek, “Bunların başında şu anda Kuzey Suriye’ye yaptığımız elektrik ihracatını artırmak var. Bunu hem şu anda ihracat yaptığımız Kuzey Suriye’deki alanlara hem de bilhassa Halep’e ulaştıracağımız yeni iletim ölçüsüyle bir arada artırmayı hedefliyoruz. Şu andaki mevcut kapasiteyi önümüzdeki aylarda 3 katına kadar çıkarmayı hedefliyoruz.” sözlerini kullandı.

“Haziran ayı içerisinde inşallah Suriye’ye doğal gaz ihracatına başlayacağız”

Elektrik üretimi emelli Suriye’ye doğal gaz getirmekle ilgili proje geliştirdiklerini anlatan Bayraktar, “Haziran ayı içerisinde inşallah Suriye’ye doğal gaz ihracatına başlayacağız. O doğal gaz da Suriye’deki santrallerde elektriğe dönecek ve yeniden buradaki insanların elektrik muhtaçlığının karşılanması için kullanılacak.” diye konuştu.

Bakan Bayraktar, Suriye’ye elektrik ihracat kapasitesini 3 katına, neredeyse 1000 megavata çıkarmayı hedeflediklerini lisana getirerek, “Doğal gazla buraya sağlayacağımız tedarikin 1200-1300 megavatlık bir üretime dönüşmesiyle birlikte şu anda Suriye’de üretilen elektriğin neredeyse 2 katı kadar bir ek buraya güç vermiş olacağız. Münasebetiyle birkaç saat sunulan elektrik hizmeti inşallah 8 saatlere, 10 saatlere, 12 saatlere, günün yarısına en azından kesintisiz halde sağlanır hale gelecek.” dedi.

“Yeni muhtaçlık duyulan santrallerle ilgili çalışmalarımız var”

Uzun vadede Suriye’nin güç altyapısının güçlendirilmesiyle alakalı iletimden dağıtıma, elektrik üretimine kadar projeler konusunda çalıştıklarını belirten Bayraktar, şunları kaydetti:

“Yeni muhtaçlık duyulan santrallerle ilgili çalışmalarımız var. Bütün bu hususları, teknik takımların bugüne kadar yaptığı çalışmaları bir manada hem yerinde görmek hem de Suriye’ye bu manada birinci resmi ziyaretimizi gerçekleştirmek üzere bugün buraya geldik ve bu vesileyle de bundan sonraki yol haritamızı ortaya koyacağımız bir çerçeve muahedeyi burada bugün imza ettik. Doğal bu, yalnızca elektriği kapsamıyor, elektrikten doğal gaza, doğal gazdan petrole, madenlere kadar geniş yelpazede, yenilenebilir güce kadar birçok alanda işbirliği imkanını bize getirmiş olacak.”

Suriye’de ortaya koydukları projeleri hayata geçireceklerini lisana getiren Bayraktar, “Suriye’nin kaynaklarını Suriye’nin iktisadına kazandırmak ve Suriye’nin aslında uzun vadeli kalkınma yolunda muhtaçlık duyduğu altyapı hizmetlerini buradan gelen gelirlerle karşılamak üzere projelerimizi bu çerçevede şekillendiriyoruz ve Suriye halkının, Suriye devletinin, yeni idaresinin yanında olmaya bu manada devam edeceğiz.” tabirlerini kullandı.

“Kilis’ten Halep’e gerçek doğal gaz boru sınırı irtibatını bitirdik”

Kilis-Halep Doğal Gaz Boru Çizgisi’ndeki son duruma ait Bayraktar, “Kilis’ten Halep’e yanlışsız doğal gaz boru sınırı ilişkisini (21 Mayıs) dün prestijiyle bitirdik. Şu anda testler ve ek ekipmanların montajları devam ediyor. Dediğim üzere birkaç gün içerisinde, inşallah haziran ayı içerisinde diyelim, daha net olarak doğal gaz ihracatına başlayacağız.” diye konuştu.

Bayraktar, Suriye’ye yıllık 2 milyar metreküplük doğal gaz ihracatını hedeflediklerini, 1200-1300 megavatlık elektrik üretimine katkı sağlayacak doğal gazı evvel Halep’e, buradan da Humus vilayetine kadar ulaştırmak ve bu sayede elektrik gereksinimini karşılamak istediklerini lisana getirdi.

Bakan Bayraktar, “İnşallah önümüzdeki günlerde gazın bu tarafa ihracıyla alakalı törenimizi gerçekleştireceğiz.” dedi. Suriye’nin savaş öncesi periyotta günlük 300-400 bin varil petrol ürettiğine işaret eden Bayraktar, “Gerek yatırım yapılmaması, gerek siyasi karışıklık nedeniyle ve olağan şu anda bilhassa bu petrolün işletildiği bölgelerde son derece amatörce, son derece iptidai yordamlarla buraların işletilmesinden ötürü üretimler önemli bir biçimde düşmüş durumda.” değerlendirmesinde bulundu.

Suriye’deki mevcut alanlarda daha profesyonel ve işin tekniğine, memleketler arası standartlara uygun formda üretim yapılmasını önerdiklerini lisana getiren Bakan Bayraktar, “Burada Suriyeli şirketlerle, Avrupalı şirketlerle iştirakler kelam konusu olabilir. Amerikalı şirketlerle de olabilir. Bu hususta açıkçası ben buraya gelmeden evvel 3 yabancı firmanın taleplerini aldım. Onlar bizimle bir arada Suriye’de var olmak istediklerini, çalışma yapmak istediklerini tabir ettiler. Bunların artık isimlerini söylemiyorum ancak dünyaca ünlü büyük firmalar.” formunda konuştu.

Bayraktar, bu teklifleri Suriyeli meslektaşı Muhammed Beşir ve Cumhurbaşkanı Ahmed Şara’ya ilettiğini belirterek, “Suriye’nin kaynaklarının Suriye iktisadına kazandırılması da büyük kıymet taşıyor. Keza bu, madenlerle ilgili de söylenebilir. Orada da önemli bir potansiyelin olduğunu söyleyebiliriz.” dedi.

Doğu Akdeniz’deki doğal gaz sahaları

Bayraktar, mevcut alanların uygunlaştırılması, rehabilitasyonu ve üretimin artırılmasının yanı sıra yeni alanların ve rezervlerin keşfiyle alakalı geniş kapsamlı işbirliği tekliflerinin bulunduğunu vurguladı.

Bakan Bayraktar, “Dolayısıyla bu, aslında hem kara alanlarını hem de deniz alanlarını içeriyor, onları da kapsıyor. Doğu Akdeniz’deki potansiyel kaynakların araştırılmasıyla alakalı da bahisler gündemimizde.” tabirlerini kullandı.

Cumhurbaşkanı Şara ile görüşmede öne çıkanlar

Cumhurbaşkanı Şara’nın Türkiye’ye gerçekleştirdiği iki ziyarette de yer aldığını anlatan Bayraktar, “(Türkiye’de) Orada takip edilen mevzuları bir manada devamını burada (Şam’da), kendisiyle (Şara ile) tekrar konuşma fırsatı bulduk.” dedi.

Suriye ile çok geniş alanlarda işbirliği imkanlarının olduğuna işaret eden Bayraktar, Şara ile yenilenebilir güç ve jeotermal alanlara giren bahisleri konuşma fırsatı bulduklarını kelamlarına ekledi.